jak-jesc-zdrowo

Produkty pozbawione glutenu cieszą się coraz większą popularnością, zaś dieta sporządzona na ich bazie jest wyjątkowo gorącym tematem, który poruszany jest na niemal każdym forum żywieniowym czy magazynach opisujących kwestie zdrowego jedzenia.

Polecają ja rozmaici sportowcy, aktorzy, dietetycy. Bogate w gluten zboża są obecnie posądzane o przyczynianie się do fali otyłości oraz rozwoju chorób metabolicznych i autoimmunologicznych.

W jaki sposób jednak doszło do tego, że cieszące się od zawsze popularnością zboże zostało uznane za niezdrowe?

Zamieszanie wokół glutenu

Jest to białko, na które składa się glutemina oraz prolamina, które znajdują się w zarodku ziarna zboża.

Gluten możemy odnaleźć w bardzo wielu produktach spożywczych, gdyż jest to białko, które zapewnia ciastu lepkość oraz sprężystość. Ciasto bez glutenu posiada całkowicie inną formę – nie jest tak sprężyste, a uczucia smakowe również są inne, gdyż gluten pełni rolę jego nośnika, za sprawą czego tak popularnym jest dodawanie go do rozmaitych produktów spożywczych – produktach zbożowych, jedzeniu przetworzonym (mięsa, rozmaite potrawy rozpuszczalne, jogurty, przyprawy, przekąski w postaci chrupek itd.)

Kiedy nie jeść glutenu?

dieta-bezglutenowa

Istnieją sytuacje, w których jego spożycie powinno zostać całkowicie wykluczone:

Celiakia

Jest to ogólnoustrojowa choroba przewlekła o charakterze autoimmunologicznym, zaś powiązana jest ze spożywaniem białek glutenowych. Jest to choroba, na którą cierpią wyłącznie osoby posiadające określone predyspozycje genetyczne.

Osoby cierpiące na celiakię borykają się z tym problemem, że ich układ immunologiczny postrzega błonę śluzową jelita cienkiego jako wroga, natomiast cytokiny prowadzą u nich do zaniku wypustek błony śluzowej, co z kolei niesie konsekwencje w postaci zaburzeń procesu wchłaniania składników pokarmowych. Jeżeli osoby te zrezygnują jednak z spożywania gluteny, to objawy te nigdy się nie pojawią.

Szacuje się, że choroba ta dotyka w naszym kraju około 1% populacji, lecz dokładna liczba nie jest znana. Jest to o tyle trudne do ustalenia, że osoby dotknięte chorobą nawet nie zdają sobie z tego sprawy, gdyż niejednokrotnie objawy nie są na tyle dotkliwe, by zdecydowały się one na informowanie o nich lekarza.

Celiakia może przyjąć rozmaite formy:

Klasyczną / niemą / utajona / potencjalną

Więcej na temat tej choroby można przeczytać tutaj. Jedynym skutecznym sposobem jej zwalczania jest zmiana nawyków żywieniowych w postaci ścisłego odstawienia produktów zawierających gluten.

Jeżeli osoba posiadające celiakię nie wykluczy glutenu ze swojej diety, to mogą pojawić się powikłania w postaci:

  • Opóźnienia rozwoju fizycznego (u dzieci)
  • Upośledzenie działania śledziony
  • Rozwinięcia się nowotworu jelita cienkiego
  • Rozmaite dolegliwości przewodu pokarmowego
  • Zaburzenia płodności

 

Gluten a dziecko

dawanie-dziecku-glutenu

Obecnie przyjmuje się, że należy podawać dziecku nieznaczne ilości glutenu w okresie 4-6 miesiąca życia, co w teorii ma doprowadzić do powstania tolerancji na gluten.

W przypadku dzieci chorych na autyzm odnotowano, jakoby poszczególne objawy miały być spowodowane przez niepełny rozkład produktów zawierających gluten oraz kazeinę.

 

Czy gluten jest zatem niezdrowy?

O ile nie sposób nie mówić o tym, że spożywanie produktów bogatych w gluten może być w poszczególnych przypadkach niezdrowe, to czy jest tak zawsze?

Szerzenie świadomości względem możliwych skutków ubocznych spożywania glutenu z pewnością jest czymś pozytywnym, lecz nie sposób nie zauważyć, że podejście do tego produktu przeszło drogę z mówienia o zdrowiu w swoistą modę oraz sposób na pozyskanie wymarzonej sylwetki, który reklamowany jest w rozmaitych artykułach oraz książkach o charakterze popularnonaukowym, który znacznie nagina fakty.

Bum na „produkt bez glutenu” wydaje się czasami być wręcz śmiesznym, ale z całą pewnością przyczynił się do poprawy jakości życia osób, które zmuszone są do wykluczenia go z diety. Zastanawia natomiast fakt, że większość osób decydujących się na jej stosowanie nie posiada takiej konieczności, natomiast produkty zbożowe przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia.

 

Szczuplej bez glutenu

gluten-czego-nie-jesc

Wbrew powszechnej opinii, wykluczenie z diety produktów zawierających gluten wcale nie przyczynia się do zgubienia nadmiernej tkanki tłuszczowej. Opisywana przez osoby rezygnujące z spożywania tego produktu, przemiana stanowi wynik odłożenia produktów kalorycznych (słodycze, pożywienie przetworzone, jasne pieczywo), nie zaś samego glutenu.

Podsumowując – jeżeli czyjś stan zdrowotny nie wpływa na konieczność odłożenia produktów zawierających gluten, to nie ma takiej potrzeby.